'Laat ons samen de windkracht oogsten'

Naar aanleiding van de beslissing om de biomassacentrale in Gent niet te laten bouwen, schreef John Vandaele, voorzitter van EnerGent, de volgende opiniebijdrage voor de krant De Standaard.  "De Vlaamse regering besliste onlangs dat de biomassacentrale in Gent er niet komt. Dat slaat een gat in de Vlaamse klimaatverplichtingen om tegen 2020 ons aandeel hernieuwbare energie te verdubbelen. Laten we van deze nood een deugd maken en zien we hoe we samen – overheden, bedrijven maar vooral ook burgers – energie kunnen produceren met ónze wind en ónze zon. We hoeven niet meer elk jaar miljarden te betalen voor ingevoerde olie of gas, oorlogen te ontketenen om toegang tot olie te verzekeren, om die dan op te stoken en zo onze atmosfeer te verpesten. Nee, we kunnen de energie gewoon bij ons winnen. Daarvoor moeten we wel eerst de basisinvestering opbrengen. Zodra we door die zure appel heen zijn, zijn wind en zon goedkoper dan olie en gas.

Maar is dat wel zo zuur? In een tijd dat spaargeld niks meer opbrengt omdat er te veel van is en er zogezegd te weinig investeringsprojecten zijn, komt dit ook economisch als geroepen. Een investering die onze energietoekomst veiligstelt, hier banen schept en waarmee we eindelijk ons steentje bijdragen tot de strijd tegen klimaatverandering. Laat ons dat met ons eigen geld doen, zodat het ook iets meer opbrengt dan op het spaarboekje.
Die perfect match kan als de bevolking zo breed en bewust mogelijk betrokken wordt bij de uitbouw van wind- en zonnekracht. Laat gemeentes en burgercoöperaties volop participeren. Dan wordt het echt ónze energie. Als die aanpak in één regio een noodzaak is, dan wel in het dichtbevolkte Vlaanderen. Altijd woont er wel iemand dicht bij de geplande windmolen die klacht indient. Als het ook jouw energie is, doe je dat minder snel.


De goesting is er
Ik roep de Vlaamse regering op om het Oost-Vlaamse model dat ze zelf door middel van subsidies hielp ontwikkelen, na te volgen en participatie door burgercoöperaties en gemeenten op te leggen in elk windproject. Met de Gentse energiecoöperatie EnerGent ondervinden we dat het werkt. Met stroomleverancier Eneco kwamen we er in vier vergaderingen uit om samen twee windmolens te bouwen. We ondervonden tevens dat we elkaar aanvullen: zij hebben de technische knowhow en wij kennen de sociale omgeving. We hebben intussen een vergunning maar één enkele burger kan naar de Raad van State trekken en dan kan het klimaat weer anderhalf jaar wachten…
Maar het klimaat wacht niet. Eigenlijk brengt klimaatverandering ons in een oorlogssituatie waardoor we in sneltempo de juiste investeringen moeten doen. Kunnen juristen geen procedures ontwerpen die aangepast zijn aan die situatie - maar uiteraard binnen de grondwet vallen?
De nieuwe minister van Energie Bart Tommelein was duidelijk: als je geen kernenergie en klimaatverandering maar wel stroom wil, moet je windmolens in je omgeving aanvaarden.
Leiders moeten leiden. Zeker in oorlogssituaties. Het Vlaamse klimaatbeleid heeft nood aan een paar ‘kleine Churchills van de wind’ die echt de kar trekken. Ze mogen voor ons Geert of Bart heten, als ze maar maken dat het vooruit gaat.
Maar bovenal: laat burgers hun steentje bijdragen. EnerGent voelt dat er goesting is om te investeren in een groene toekomst. Als burgers willen we na het schrappen van de biomassacentrale in Gent – samen met het stadsbestuur en alle actoren – graag een groene demarrage plaatsen. De transitie naar hernieuwbare energie is het soort project dat onze postmoderne rijke regio een nieuwe dynamiek en levensvreugde kan geven."

John Vandaele, journalist MO* en voorzitter van burgercoöperatie EnerGent.


Bijdrage verschenen in De Standaard op 4 mei 2016 onder de titel 'Waar zijn de Churchills van de wind?'.