Persbericht 6 maart 2013

Gent, 6 maart 2013

Persverklaring van EnerGent

Over de lange weg naar een Gentse energiecoöperatie en over de actie ter ondersteuning van het provinciale initiatief voor meer burgerparticipatie in windprojecten

  1. Het werk aan de oprichting van een Gentse energiecoöperatie is ontstaan uit de werking van de Buren van de Abdij. Als buren van de Gentse Sint-Baafsabdij begonnen we zes jaar geleden met het openhouden van de Sint-Baafabdij, maar al snel gingen we op de Sint-Baafssite van alles doen: concerten en gesprekken organiseren, bijen en kruiden kweken en sinds vorig jaar runnen we tevens de Herberg Macharius - allemaal met dank aan de stad Gent die ons veel ruimte geeft, letterlijk en figuurlijk. En uiteraard allemaal vrijwilligerswerk. Even natuurlijk begonnen we zo op een bepaald moment ook na te denken over de mogelijkheid om lokaal energie te produceren. Het allereerste - en nogal onhaalbare - wilde  idee was om zonnepanelen op het dak van de refter van de Sint-Baafsabdij te leggen, maar vermits dat het oudste gebouw van Gent is, was dat weinig realistisch.
  2. Maar we lieten de gedachte aan energieproductie niet los. Al snel leerden we dat het weinig zinvol is om op wijkniveau een energiecoöperatie op te richten. Dat is te veel werk voor een te klein resultaat. En dus richtten we als Buren voor de eerste keer onze focus op Gent. Omdat we dachten dat er in dit Freiburg aan de Leie wel een draagvlak voor zoiets was. We mailden wat mensen en op een eerste vergadering waren al meteen tachtig aanwezigen met een heel diverse achtergrond: geïnteresseerde individuen, Buren van de Abdij, vertegenwoordigers van sociale en ecologische bewegingen, mensen met een technische achtergrond, een bankdirecteur…
  3. We verkenden het terrein op verschillende sessies waar we specialisten van diverse pluimage uitnodigden: zonne-energie, isoleren van woningen, windenergie…  het passeerde allemaal de revue. We leerden de voor- en nadelen van deze verschillende mogelijkheden kennen en besloten voorlopig alle deuren open te houden, en geen enkele route uit te sluiten. Zonne-energie kan heel kleinschalig worden opgestart. Isolatie van woningen is nog maar door weinig coöperaties geprobeerd, maar kan volgens sommigen op lokaal niveau wel werken. Bij windenergie kregen we aanvankelijk de indruk dat het terrein al bezet was. Bij veel windmolenprojecten zijn de terreinen immers al contractueel vastgelegd door een of meer bedrijven lang voor de effectieve vergunningen worden verleend. En toch: op onze tweede bijeenkomst werd ons gesignaleerd dat de provincie Oost-Vlaanderen via het project 'energielandschap.be' een opening wilde creëren voor burgercoöperaties.
  4. We namen poolshoogte bij de provincie. Die werkte inderdaad aan een visie waarbij tien procent van elk windproject zou worden opengesteld voor burgercoöperaties, en tien procent voor lokale overheden. Bedoeling van de provincie is om zodoende het draagvlak, de steun van de bevolking voor windenergie te vergroten  door de lasten en lusten van dergelijke projecten beter te verdelen.
  5. Dat sprak ons meteen aan. Windenergie brengt volgens de Vlaamse overheid acht procent per jaar op en we vroegen ons inderdaad af waarom je dat rendement niet zo breed mogelijk zou spreiden. De huidige manier van werken deed een beetje denken aan de jungle: wie het eerst grondeigenaars onder contract weet vast te leggen, haalt alle voordelen binnen. Terwijl de wind toch van iedereen is en windkracht –net als andere vormen van hernieuwbare energie - ook perfect toelaat om de controle op de energieproductie lokaal te verankeren. In Duitsland zijn vorig jaar liefst 150 energiecoops opgestart: dat is drie per week. Op onze derde bijeenkomst met als gast de energiecoöperatie Beauvent uit het West-Vlaamse Beauvoorde groeide bij ons het idee dat we onze werking, in de aanloop naar 20 maart wanneer de provincieraad dit thema bespreekt, voor een maand moesten ombouwen tot een soort van actiegroep.
  6. Dat hebben we dan ook gedaan. We hebben snelsnel de website www.EnerGent.be opgestart waar we onze visie op deze materie geven. Dat is overigens gebeurd in overleg met een aantal andere energiecoöperaties die volledig achter de tekst staan. Wij vinden dat windprojecten best zo worden opgezet dat ze mensen bijeenbrengen in plaats van hen tegen elkaar op te zetten. En dat echte coöperaties zich daar bijzonder goed toe lenen. Echte coöperaties geven maximaal een dividend van zes procent aan hun vennoten. De algemene vergadering kan ook beslissen om minder dan zes procent uit te keren. Wat daarbovenuit komt, kan in de lokale gemeenschap worden geïnvesteerd. Wij en ook andere energiecoöperaties steunen het initiatief van de provincie Oost-Vlaanderen en roepen haar zelfs op om het Waalse voorbeeld te volgen waar voortaan 24,5 procent zou worden opengesteld voor zowel burgercoöperaties als voor lokale besturen. Ondertussen hebben zo’n 800 mensen onze verklaring getekend en we roepen de burgers op om onze verklaring te onderschrijven via de site www.EnerGent.be. We roepen de provincie op om de deur wagenwijd open te zetten voor burgerparticipatie. Wellicht zal op termijn ook op Vlaams niveau een initiatief in die zin moeten worden genomen. Waarom achterblijven bij Wallonië?
  7. De actie heeft als bijkomend voordeel dat meer Gentenaren ons leren kennen. Op zondag 17 maart plannen we op de site overigens een visuele actie om onze oproep verder kracht bij te zetten. Na deze actie rond het provinciale initiatief zullen we als EnerGent verder werken aan de oprichting van een Gentse energiecoöperatie.

 

Meer info: info@energent.be